De Amerikaanse Verkiezingen: wie wordt het?

door Maurits van den Toorn ma 2 nov. 2020 9:39

Het zijn de spannendste presidentsverkiezingen in lange tijd. Alle ogen zijn gericht op Donald en Joe, twee kandidaten die gehaat of geliefd worden met een vurigheid die we in Europa nauwelijks kennen. Maar het gaat om meer: welke partij krijgt de meerderheid van de Senaat in handen?

Joe Biden Donald Trump

De peilingen

Alle peilingen geven al wekenlang aan dat de Democraat Joseph Robinette Biden met zijn ‘veep’ Kamala Devi Harris op een redelijk stabiele meerderheid kan rekenen. Toch zijn er genoeg redenen om niet zomaar uit te gaan van zijn (of hun) overwinning. De vraag is hoe betrouwbaar die peilingen zijn, want uit onderzoeken is gebleken dat mensen veel minder geneigd zijn tot serieus reageren dan pakweg dertig jaar geleden. Bovendien weten we ook dat de popular vote – het aantal stemmen dat je vergaart – niet hoeft te betekenen dat je ook voldoende kiesmannen binnenhaalt. Hillary Clinton had in 2016 drie miljoen stemmen meer dan Trump, maar ‘the Donald’ had meer kiesmannen achter zich en kreeg de sleutel van het Witte Huis

Swing states en kiesmannen

Niet voor niets is de aandacht vooral gericht op die staten waar het erom hangt wie wint en waar een flink aantal kiesmannen kan worden binnengehaald, de zogenaamde swing states of battleground states. Dat zijn er zeker acht (sommige media zien er zelfs twaalf), met als belangrijkste qua aantal kiesmannen North Carolina (15), Georgia en Michigan (allebei 16), Ohio (18), Pennsylvania (20) en Florida (29). Dat Georgia en soms zelfs Texas (38 kiesmannen), allebei tot dusverre rotsvast in Republikeinse handen, ook als swing state worden beschouwd geeft aan dat het electoraat aan het veranderen is: er komen meer jongeren en meer Latino’s die de balans kunnen laten doorslaan in andere richting.

Stemmen onnodig

Een extra gevaar voor het duo Biden/Harris is dat kiezers uit de peilingen de indruk kunnen krijgen dat hun stem ‘niet nodig’ is, omdat de overwinning toch wel in het verschiet ligt. Dus waarom de moeite doen om naar het stemlokaal te gaan (het is vaak ver weg en je moet lang in de rij staan), met het risico dat je ook nog een coronabesmetting oploopt? De ervaring heeft bovendien geleerd dat een deel van het Democratische electoraat – met name jongeren – minder trouw gaat stemmen dan Republikeinen. Mogelijk wordt dat gecompenseerd door de mogelijkheid om per post te stemmen, wat meer dan ooit is gedaan. Ook die onzekerheid maakt deze verkiezingen extra spannend.

Dwarsliggen in de Senaat

Zeker zo belangrijk is wie de meerderheid in de Senaat in handen krijgt. Van de honderd zetels staan er 35 open voor herverkiezing; daarvan zijn er nu 23 Republikeins en twaalf Democratisch. Je zou zelfs kunnen betogen deze verkiezing nóg belangrijker is: een president met een Senaat in handen van zijn tegenpartij kan weinig bereiken. Republikeinse meerderheden hebben de presidentschappen van Bill Clinton en Barack Obama vleugellam weten te maken door veel besluiten te blokkeren. Ook een mogelijke Democratische meerderheid zal zich tegenover een herkozen president Trump hard opstellen (benoemingen blokkeren, enz.). De verhoudingen zijn de afgelopen decennia zo verzuurd dat er amper bereidheid tot samenwerking is.

The end... Of toch niet?

Het grootste probleem is dat we na het sluiten van de stembussen waarschijnlijk nog steeds niets weten, tenzij een van de twee zo’n enorme overwinning heeft behaald dat er meteen geen twijfel over de uitkomst is. Die kans is klein, zodat het wachten is op het binnenkomen en tellen van de stemmen die per post zijn gedaan, en dat kan wel even duren. Trump heeft er alles aan gedaan om de betrouwbaarheid van het stemmen via de post ter discussie te stellen, en heeft ook laten doorschemeren zich niet zomaar bij een nederlaag neer te leggen.

Zelfs na vier jaar presidentschap weten we nog steeds niet wat we met zo’n uitspraak aan moeten. Bluf en grootspraak? Of een serieus voornemen om in het Witte Huis te blijven zitten? Het is nauwelijks voor te stellen dat die tactiek – als het dat is – een succes kan zijn. Weliswaar heeft Trump de afgelopen jaren de Republikeinse partij in zijn zak gehad, maar veel partijgenoten zullen hem net zo snel weer laten vallen als dat uit politiek lijfsbehoud beter uitkomt; geliefd is hij ook in zijn eigen partij nooit geworden. Maar de kans op onrust, opstootjes en rellen is groot. Het blijft ook na de verkiezingen nog spannend.

Meld je nu gratis aan voor de webinar over een van onze populaire bestemmingen!
Klik voor meer info!
Meld je nu gratis aan voor onze online infodag met presentaties en adviesgesprekken.
Klik voor meer info!
Kom naar onze infodag op 3 oktober in Zwolle.
Meld je gratis aan!